Tema anu disodorkeun dina Payung Butut teh tema klasik pasoalan agul ku payung butut agul ku kamenakan kapriyayian Payung Butut nyaritakeun hiji Naib nu agul ku gelar raden jeung ngaku yen manehna teh turunan dalem Ki Naib nolak panglamar Kuwu keur anakna lantaran lain turunan menak padahal antara Neng Ebah anak Ki Naib jeung Suganda anak Kuwu geus aya pakait pikir Waktu Neng Ebah katerap kasak…
Dina Baruang ka nu Ngarora nu ngarangna kalawan hade pisan ngagambarkeun kahirupan masarakat feodal jeung kolonial nyaeta kaayaan kahirupan masarakat Indonesia hususna masarakat urang Sunda dina abad ka 19 katompernakeun Nyaeta masarakat nu dieksploitasi ku nu ngajajahna ku rupa rupa jalan antarana nu mangrupa kultuurstelsel pelak kopi jeung ku jalan ngaduhareupankeun kahirupan rahayat jeung ka…
Tapi anéh, béda tina sangkaan, gelap téh diarep-arep teu disada, sabab Tuan Marsekalek kaburu kagét ku pepetaanana pangawulaan olohok kawas nu leungiteun akal. Ari nu jadi ngagétkeun ka Tuan Besar nyaéta barang song anjeunna ngasongkeun panangan, ku Dalem Sumedang disambutna ku panangan kiwa, sabab nu tengen mah dianggo nyepeng landéan keris, nu geus beunang ngagilirkeun ka payun.Ari lil…